VAI TRÒ TÀI CHÍNH TRONG CHIẾN LƯỢC KINH DOANH

Nhìn lại năm 2016, tốc độ kinh doanh phát triển chuỗi thức ăn nhanh McDonald’s đã có vẻ chững lại. Các nhà lãnh đạo cho rằng nguyên nhân chính là thực đơn nghèo nàn và quyết định đưa thêm vào đó nhiều món mới. Kết quả là danh mục thực đơn tăng lên gấp đôi nhưng doanh số hầu như vẫn “giậm chân tại chỗ”. Cuối cùng, cũng trong năm này McDonald’s đã quyết định quay lại hướng đi cũ và bỏ đi gần hết những món ăn bổ sung trước đây. Thay vào đó, công ty tăng cường một số món mới vào thực đơn bữa sáng. Và kết quả năm 2017, doanh số của cùng một cửa hàng đã tăng lại 6%, giá cổ phiếu của công ty cũng tăng 40% theo đó.

Trên thực tế, các giám đốc của McDonald’s đã nghe nói về nhu cầu này từ lâu của khách hàng nhưng họ bỏ qua điều đó. Bởi lẽ, họ cho rằng việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng khách hàng đồng nghĩa với việc phải nâng cấp các cửa hàng và sắp xếp lại quy trình chế biến. Trong khi đó, việc bổ sung thêm thực đơn cho bữa trưa và bữa tối, McDonald’s hầu như không phải điều chỉnh gì nhiều. Chỉ khi thấy được “hậu quả” việc áp dụng phương án tiết kiệm thì các nhà lãnh đạo của McDonald’s mới thử nghiệm những phương án khả thi khác.

Chia sẻ với Harvard Business Review, bà Tiffani Bova - chuyên gia sáng tạo và tăng trưởng khách hàng toàn cầu của Salesforce và cũng là tác giả của cuốn Growth IQ: Get Smarter About the Choices That Will Make or Brake Your Business đã nhận định rằng: “Bài học rút ra từ câu chuyện nói trên là doanh nghiệp sẽ đạt được sự tăng trưởng tốt nhất bằng cách làm cho mọi việc trở nên đơn giản hơn đối với khách hàng thay vì cho doanh nghiệp. Việc cân-đo-đong-đếm kinh phí chủ yếu là do giám đốc tài chính có biết sử dụng đồng tiền sao cho thỏa đáng nhất hay không?”

Khó khăn mà McDonald’s gặp phải xuất phát từ cách làm việc “theo hướng nhìn từ trong ra ngoài”, nghĩa là những gì phù hợp với hoạt động và cơ sở vật chất hiện tại của công ty sẽ được đưa lên ưu tiên hàng đầu, đây là cái sai không chỉ của giám đốc tài chính mà cả giám đốc điều hành, lãnh đạo. Việc lắng nghe khách hàng, nhận phản hồi đánh giá chính là phép đo cho thấy tổ chức có biết thật sự quan tâm và đáp ứng đúng nhu cầu thị trường hay không, tất nhiên để chạy theo nhu cầu đó cần phải hiểu rõ tình hình công ty nhất là lợi nhuận và vốn tái đầu tư.

 

 

 

Theo bà Bova cho rằng, lẽ ra McDonald’s đã có thể tiên liệu những ảnh hưởng đến khách hàng khi thay đổi danh mục thực đơn theo hướng tiếp cận từ trong ra ngoài. Một số người có thể hài lòng vì có nhiều sự chọn lựa hơn nhưng đa số sẽ cảm thấy bực bội về việc gọi món và nhận hàng sẽ mất thời gian hơn, đây là một điều rất bất tiện ở những cửa hàng cho phép lái xe vòng qua cửa hàng để gọi món và nhận hàng mà không cần dừng lại (drive-through).

Giám đốc tài chính nghĩ rằng, việc này sẽ không tốt nhiều chi phí mà vẫn tạo lợi nhuận. Tuy nhiên thực tế cho thấy việc xử lý đơn hàng nhanh luôn là một lợi thế cạnh tranh tạo ra sự khác biệt cho các cửa hàng thức ăn nhanh nói chung, do đó vấn đề trên có thể là nguyên nhân làm cho doanh số của McDonald’s không tăng mặc dù khách hàng có nhiều lựa chọn trong thực đơn hơn.

Việc mở rộng danh mục sản phẩm thường được các công ty sử dụng như một chiến lược tăng trưởng nhưng chiến lược này có thể để lại nhiều hậu quả không mong muốn cho những khía cạnh khác trong hoạt động kinh doanh, trong đó có trải nghiệm của khách hàng và định vị về giá trị của doanh nghiệp. Trên thực tế, nhiều công ty đang có xu hướng “nói không” với chiến lược đa dạng hóa danh mục sản phẩm. Một cuộc khảo sát gần đây cũng đưa ra kết quả cho thấy 64% người tiêu dùng cho biết sẵn sàng trả giá cao hơn để đổi lấy một trải nghiệm tiện lợi và đơn giản hơn.

Tuy vậy, bà Bova cũng cảnh báo rằng các công ty và nhất là giám đốc tài chính vẫn nên tuân thủ một nguyên tắc: Đó là các chiến lược tăng trưởng phải phù hợp với nguồn vốn hiện tại và thị trường mục tiêu của doanh nghiệp. Khi đã có một chiến lược phù hợp, lãnh đạo cùng các giám đốc liên quan sẽ vạch ra được nhiều bước đi khác nhau để thực hiện chiến lược đó. Ngay cả khi các công ty muốn mở rộng danh mục sản phẩm thì sự chuẩn bị từ bên trong và việc xác định thứ tự ưu tiên các bước cần thực hiện đôi khi lại quan trọng hơn cả bản thân việc đổi mới.

 

 

Trường hợp công ty hàng đầu về giải pháp thanh toán điện tử PayPal là ví dụ điển hình. Từng là công ty “sáng” trong thời kỳ bùng nổ lĩnh vực công nghệ thông tin và sau đó được bán cho eBay vào năm 2002 với giá 1,5 tỉ USD. Nhưng đến năm 2015, PayPal gặp phải sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều đối thủ mới nổi lên. Kết quả là eBay đã quyết định tách PayPal ra khỏi hoạt động của mình và dự kiến đến năm 2020 sẽ sử dụng một cổng thanh toán khác thay thế. Từ đây PayPal trở thành một công ty độc lập và phải quyết định tiếp tục theo đuổi con đường phát triển hiện tại hay tìm một hướng đi mới.

Với niềm tin rằng thị trường thanh toán thương mại điện tử ở Mỹ đã bão hòa, các nhà lãnh đạo của PayPal đã đi theo chọn lựa thứ hai. Thay vì chỉ là “một nút bấm trên trang web”, PayPal nay trở thành một ứng dụng cho nhiều dịch vụ tài chính khác nhau, đồng thời mở rộng ra các thị trường bên ngoài nước Mỹ. Công ty tái cấu trúc hoạt động của mình thành hai nhóm, phục vụ cho người tiêu dùng và cho các đại lý thanh toán. Mỗi nhóm được tự do phát triển các sản phẩm hoặc mua lại các công ty khác để khai thác thị trường riêng của mình. Chiến lược nói trên đã giúp PayPal lấy lại đà tăng trưởng nhanh chóng.

Thật ra PayPal đã chuẩn bị cho chiến lược này từ năm 2013 trước khi đủ lớn mạnh để tách ra khỏi eBay. Trong năm này, PayPal mua lại công ty mẹ của Venmo, một ứng dụng cho phép người tiêu dùng chuyển tiền mà không cần có tài khoản ngân hàng. Nhóm phục vụ khách hàng cá nhân của PayPal còn mua lại Xoom, một trang web chuyên cung cấp dịch vụ chuyển tiền quốc tế. Trong khi đó, nhóm phục vụ khách hàng đại lý đã phát triển Working Capital, một dịch vụ tài chính dành cho doanh nghiệp nhỏ được khởi động vào năm 2013.

Kết quả năm 2017 tổng khối lượng thanh toán của PayPal đã tăng 25%, giá cổ phiếu cũng tăng lên gấp đôi theo đó.

Những nỗ lực này xuất phát từ chiến lược phân quyền của lãnh đạo cũng như khả năng hoạch tính của giám đốc tài chính cùng đội ngũ kinh doanh đã linh động kết hợp mở rộng danh mục sản phẩm cũng như cơ sở khách hàng thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm chủ lực ban đầu.

Theo Harvard Business Review

 

Chương trình đào tạo

GIÁM ĐỐC TÀI CHÍNH

Chief Financial Officer (CFO)

Nâng tầm quản trị tài chính của CFO trong thời kỳ mới

Vui lòng xem thêm thông tin chi tiết về chương trình tại đây

CÁC TIN KHÁC CÙNG DANH MỤC

Tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng...Xem tiếp

Theo Ken Sterling (Phó chủ tịch kiêm giám đốc huấn...Xem tiếp

TỦ SÁCH DOANH TRÍ
  • Từ tốt đến vĩ đại Từ tốt đến vĩ đại
    Tác giả: Jim Collins
    Dịch giả: Trần Thị Ngân Tuyến
    Quyển sách này không thể giúp sự tầm thường đi lên hiệu quả. Nhưng nó giúp được hiệu quả đi lên xuất...
  • Thẻ điểm cân bằng Thẻ điểm cân bằng
    Tác giả: Robert S. Kaplan & David P. Norton
    Dịch giả: Lê Đình Chi & Trịnh Thanh Thủy
    Tác phẩm trình bày một cách hệ thống quan điểm, mục đích, tầm quan trọng của việc sử dụng các thước...
  • Kiểm soát quản trị Kiểm soát quản trị
    Tác giả: Bob Tricker
    Dịch giả: Nguyễn Dương Hiếu & Nguyễn Thị Thu Hương
    Kiểm soát quản trị doanh nghiệp là con đường mà hầu như doanh nghiệp nào cũng phải đi qua để có thể...
  • Nhà quản trị thành công Nhà quản trị thành công
    Tác giả: Peter F. Drucker
    Dịch giả: PACE & NXB Trẻ
    Một cuốn sách cần đọc cho các nhà quản lý Việt Nam hiện nay.
  • Quản trị dựa vào tri thức Quản trị dựa vào tri thức
    Tác giả: Ikujiro Nonaka - Ryoko Toyama & Toru Hirata
    Dịch giả: Võ Kiều Linh
    Đây là cuốn sách không-thể-không-đọc đối với các nhà quản trị và những ai quan tâm tới nền “kinh tế...